Б.Насанжаргал: Соёлын өв нь хуулиар хамгаалагдсан байдаг тул зөвшөөрөлгүй хайгуул, малтлага хийх, соёлын биет өвийг эвдэж гэмтээх, устгах, хууль бус худалдааг зохион байгуулах, зуучлахад оролцохгүй байх нь зүйтэй

Чингэлтэй дүүргийн прокурорын газрын Шүүхэд төрийг төлөөлөх ажил хариуцсан ахлах прокурор Б. Насанжаргалтай Соёлын өвийн талаар товчхон ярилцлаа.

Танай дүүргийн прокурорын газраас соёлын өвийн эсрэг гэмт хэргийн шийдвэрлэлтийг судалсан байна. Яагаад энэ гэмт хэргийн талаар судлах болов? Соёлын өв гэж юуг хэлээд байна вэ? 

-Улсын хэмжээнд Соёлын өвийн эсрэг гэмт хэрэг жилээс жилд өсөж, ялангуяа хууль бусаар археологи, палеонтологийн хайгуул, малтлага хийх, соёлын биет өвийн хууль бус худалдааг зохион байгуулах, зуучлах гэмт хэрэг нэмэгдсэн тул энэ төрлийн гэмт хэргийн шүүхийн шийдвэрлэлтийг судлах шаардлагатай болсон. "Соёлын өв" гэж түүхэн тодорхой орон зай, цаг үеийн аль нэг хэсгийг төлөөлж чадах байгаль, нийгэм, түүх, соёл, урлаг, шинжлэх ухааны үнэ цэнэ, ач холбогдол бүхий өвийг хэлнэ.

Тухайлбал: Эртний ургамал, амьтны олдворт газар, эртний хүний оршин сууж байсан ул мөрийг хадгалсан соёлт давхарга, чулуун зэвсгийн олдворт газар, хадны зураг, бичээс, булш, хиргисүүр, оршуулга, тахил, тайлгын байгууламж, эртний хот суурин, сүм хийдийн үлдэгдэл, түүхэн дурсгалт барилга, архитектурын дурсгал, хөшөө дурсгал, мөн түүнчлэн ховор эрдэс, эрдэнийн чулууны ховор олдвор, солир, ховор болон ховордсон ургамлын хатаамал цуглуулга, амьтны чихмэл, эртний ургамал, амьтны олдвор, археологийн олдвор гэх мэт бусад түүх, соёлын дурсгал соёлын өвд хамаардаг юм. 

-Соёлын өвийн эсрэг гэмт хэрэгт ямар үйлдлийг хамааруулж, ямар шийтгэл оногдуулдаг вэ?

 -Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн 25 дугаар зүйлд түүх, соёлын дурсгалт зүйл болон үнэт, хосгүй үнэт зэрэглэлд хамаарах түүх соёлын зүйлийг санаатай эвдсэн, гэмтээсэн, устгасан, завшсан, үрэгдүүлсэн, Хууль бусаар археологи, палеонтологийн хайгуул, малтлага, судалгаа хийсэн, санхүүжүүлсэн, Соёлын биет өвийн худалдааг хууль бусаар явуулсан, зуучилсан, Түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг хуулиар тогтоосон журмын дагуу тогтоосон хугацаанд улсын хилээр оруулж ирээгүй, завшсан, Эрх бүхий этгээдийн зөвшөөрөлгүйгээр Эрдэнэсийн сангийн байнгын бус хэсгээс эрдэнэсийг худалдсан, шилжүүлсэн, захиран зарцуулсан зэрэг гэмт хэрэг үйлдвэл иргэнийг 40 сая хүртэл төгрөгөөр торгох, 1 жилээс 5 жилийн хугацаагаар зорчих эрх хязгаарлах, 6 сараас 8 жил хүртэл хорих ял оногдуулахаар, хуулийн этгээд үйлдвэл 10 сая төгрөгөөс 80 сая төгрөгөөр торгохоор заасан.

Шүүхээс соёлын өвийн эсрэг гэмт хэргийг шийдвэрлэхдээ гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан металь хайгч, тээврийн хэрэгсэл зэргийг мөн улсын орлого болгодог. Соёлын өв нь хуулиар хамгаалагдсан байдаг тул  зөвшөөрөлгүй хайгуул, малтлага хийх, соёлын биет өвийг эвдэж гэмтээх, устгах, хууль бус худалдааг зохион байгуулах, зуучлахад оролцохгүй байх нь зүйтэй. 

Ярилцсанд баярлалаа.